Πότε μπορεί να θεωρηθεί μια ζωή επιτυχημένη;
Και πότε είναι η κατάλληλη στιγμή για να κρίνουμε αν άξιζε η ζωή που ζήσαμε ;
“Μια επιτυχημένη ζωή είναι ένα εφηβικό όνειρο που πραγματοποιείται σε ώριμη ηλικία”, έλεγε ο Βινύ.
Να συμφωνήσουμε με τον Bruckner ότι επιτυχημένη είναι η ζωή που έχει να επιδείξει πλούτο, που επιβάλλεται με το προφανές της πλήρωσής της και την οποία, όσο ταπεινή και να είναι, δεν θα την αλλάζαμε με καμμία άλλη;
Ή με τους αρχαίους προγόνους μας, που θεωρούσαν επιτυχημένη μια ζωή σωφροσύνης, αφιερωμένη στην άσκηση της σκέψης και που τελικά θα μπορούσε να χρησιμεύσει σαν υπόδειγμα για τους άλλους;
Μπορούμε να πούμε για κάποιους, ότι ήταν περιττό να ζήσουν σ’αυτό τον κόσμο, επειδή δεν είχαν κάτι να προσφέρουν, ή όλοι έχουν κάτι να προσφέρουν;
Τότε θα πρέπει να δεχτούμε ότι ακόμα κι αυτοί που είναι φανερό ότι έβλαψαν την ανθρωπότητα, έπρεπε να ζήσουν, κάτι προσέφεραν, ήταν απαραίτητοι για την ισσοροπία του όλου συστήματος, μέσα στο οποίο κινούμαστε.
Τελικά ποιός θα κρίνει – και με ποιά κριτήρια – αν κάποιου η ζωή προσέφερε στο σύνολο;
Πολλοί θα σκεφτούν “και για ποιό λόγο να μπούμε σ’αυτή τη διαδικασία;”
Ακόμα κι αν ξεφύγουμε από το γενικό προβληματισμό, έστω και μόνο γιατί στους περισσότερους από μας θα έχει τύχει να αναρωτηθούμε για κάποιον κοντινό μας, που θεωρούμε ότι έφυγε γρήγορα, αν πρόλαβε να δώσει αυτά που είχε και αυτά που μπορούσε.
Και που καταλήγουμε;
